Judas Maccabeus / ontstaan en inhoud

Judas Maccabeus - G. F. Händel
- Ontstaan en korte inhoud van het werk:

I. Ontstaan van het werk -

Vanaf 1745 was England weer in rep en roer; een nieuwe katholieke troonpretendent, Charles Edward Stuart, pleegde in juli een invasie en zaaide grote onrust in het zuiden van England, waar zijn troepen zeer succesvol opereerden. De opstand sloeg zelfs over naar het overwegend katholieke Schotland. Het Engelse leger, uitgebreid met vrijwilligers (voor hen componeerde Handel het patriottische lied 'For the Gentleman Volonteers of the Citry of London') en Hollandse soldaten, slaagde erin in 1746 de opstand neer te slaan en Charles Stuart te verdrijven. Dat verslaan van de opstandelingen had meer voeten in de aarde dan zich aanvankelijk liet aanzien.
Pas op 16 april slaagde de Hertog van Cumberland in de slag van Culloden Muir erin, de opstandelingen een verpletterende nederlaag toe te brengen. Er viel heel wat te vieren.... Dit was de aanleiding voor Händel om Judas Maccabeus te componeren ofschoon hij dit werk zelf in eerste instantie een 'Occasional Oratorio' noemde.

Judas Maccabeus is gecomponeerd in juli en augustus van 1746 toen Händel eenenzestig jaar oud was. De première was in Covent Garden op 1 april 1747 en werd door Händel zelf gedirigeerd.
De eerste uitvoering was een enorm succes met als gevolg dat Judas Maccabeus Händels tweede (meest) populaire werk tijdens zijn leven werd. Judas Maccabeus was vooral ook erg geliefd omdat de nationalistische gevoelens van de Engelsen erdoor werden gestreeld. (Niet voor niets dat ook de nationaal-socialisten in Duitsland het werk in de Oorlogsjaren onder de titel Wilhelm von Nassau uitgevoerd hebben!)
Gedurende de twaalf volgende jaren, dat Händel nog leefde, is dit werk méér dan vierenvijftig keer uitgevoerd.
Een laat werk, dat alle kenmerken draagt van Händels weldadige, rijpe barokstijl.

II. Korte inhoud:

Deel I. - De Israëlieten bedreigd en vertwijfeld -

Het Joodse volk klaagt over de dood van Matthatias (priester en vader van Judas Maccabeus en Simon) door wie zij zijn aangespoord zicht te verdedigen tegen de wreedheden van de onderdrukker Antiochus Epiphanus, Koning van Syrië.

Antiochus probeert diverse malen het Joodse volk, van hun geloof en vrijheid te beroven o.a. door hun de tempel van Jerusalem af te nemen en hun rituele Joodse gebruiken af te schaffen.

Judas Maccabeus beantwoord aan het patriottisme van het Joodse volk en wordt mede op voordracht van zijn broer Simon gekozen tot hun nieuwe aanvoerder. Samen met hem maakt men zich op voor de strijd tegen Antiochus.

Het volk, vroom en met een rotsvast geloof, begint een heroïsche strijd op leven en dood.

Deel II. - Bereidheid om te vechten -

Het tweede deel begint met het vieren van de overwinning van de strijd tegen Apollonius (Samaria) en Seron (Syrië).

Opnieuw wordt er weer oorlog gevoerd tegen de Israëlieten door een Syrische divisie, gestuurd door koning Antiochus, o.l.v. generaal Gorgias uit Egypte.

Judas wakkert de moed van zijn volk weer aan en men gaat opnieuw de strijd tegemoet. Zij die achterblijven spreken afschuw uit over de ontheiliging van de tempel van Jeruzalem en roepen op om aanbidding van de God van Israël.

Deel III. - Roemrijke overwinning -

Een en al Feest in Jeruzalem t.g.v. het weer in gebruiknemen van de gereinigde de tempel van Jeruzalem. Een bode kondigt aan dat Judas de slag bij Capharsalama gewonnen heeft. Hij zou hierbij duizend olifanten en alle bijbehorende manschappen verslagen hebben. Met groot gejubel wordt Judas binnengehaald. Het meest beroemde koor uit dit oratorium See the conquering hero comes en de daarop volgende mars worden ingezet.
Pas na 1748 is het koor See the conquering hero comes, dat oorspronkelijk uit Joshua kwam, toegevoegd. Het was wel vaker zo dat koren, die erg succesvol bleken te zijn, later ook aan andere werken toegevoegd werden, hetgeen hier het geval was.

De Israëlische afgevaardigde Eupolemus keert terug en vertelt dat de ambassadeur van Rome zijn garantie heeft gegeven voor het herstel van vrede en alle eertijds verworven vrijheden en onafhankelijkheid voor het volk in Israël.

Een groot feest uit dank voor de vrede sluit dit oratorium af met een plechtig Halleluja.

home | agenda | meer over Judas Maccabeus |